TextielMuseum: een museum waar de machines nog draaien

Een fabriek waar weer wordt geweven

Het TextielMuseum zit in een voormalige textielfabriek aan de Goirkestraat in Tilburg, en in de oude weverij wordt weer elke dag textiel gemaakt. Daar is het TextielLab gevestigd. Kunstenaars, ontwerpers, architecten en studenten ontwikkelen er met de specialisten van het museum nieuw textiel. Er wordt geweven, gebreid, getuft, geborduurd en met de laser gesneden, op computergestuurde machines en met de hand. Het museum noemt zichzelf niet voor niets een ‘museum in bedrijf’.

Als bezoeker loop je de werkplaats gewoon in en kijk je de makers over de schouder. Wat er van de machines komt, verschilt per dag: een wandkleed voor een kunstenaar, een stof voor by TextielMuseum, het eigen label van het museum, of textiel voor een gebouw. De textielwanden die Inside Outside ontwierp voor de LocHal, de voormalige locomotievenhal naast het station van Tilburg, zijn hier ook gemaakt. Bij elk onderdeel van het lab hangt een QR-code voor de gratis audiotour in het Nederlands. Je luistert met je eigen telefoon, dus neem oortjes mee; de Engelse vertaling kun je op de website meelezen. Fotograferen mag zonder flits of statief, tenzij anders aangegeven, maar werk in het lab in detail vastleggen niet, uit respect voor het auteursrecht van de makers.

Nu te zien

Het TextielLab bestaat 25 jaar. Het museum viert dat met Mens <3 Machine – 25 jaar TextielLab (27 maart tot en met 10 oktober 2026): elf werken die in het lab zijn gemaakt, van monumentale wandkleden tot sculpturaal 3D-weefwerk, met videoportretten van de weefspecialisten en kunstenaars die eraan werkten. In 2002 werd Peter Struycken als eerste kunstenaar uitgenodigd om op de nieuwe computergestuurde weefmachine een wandkleed te maken, samen met weefspecialist Stef Miero. Verder is er werk van onder anderen Aiko Tezuka, Jan Taminiau, Bertjan Pot, Koen Taselaar en Mae Engelgeer. Het maakproces op kleinere schaal zie je in de Project Space met Marcos Kueh en Miranda Devita Kistler (2 oktober 2026 tot en met 23 januari 2027). Daar liggen proeven, materialen, schetsen en moodboards naast hun nieuwe werk. Kistler maakte gebreide wandkleden van familiefoto’s die bij overstromingen in het huis van haar grootmoeder in Indonesië beschadigd raakten; loshangende draden staan voor de waterschade.

Rode draden – Oude en nieuwe verhalen in kunst en design (12 juni 2026 tot en met 22 mei 2027) toont bijna veertig werken uit de eigen collectie, uit een periode van zo’n tweehonderd jaar. Alet Pilon ontleedt in haar Black Madonna de heilige Maria als beeld van de tedere moeder, Susanne Khalil Yusef blikt met een getufte drone terug op haar eerste bezoek aan Palestina en Sheila Hicks is er met Snow White Sleeping uit 1975. De tentoonstelling zou op 15 maart 2020 opengaan, maar de dag ervoor werd de eerste coronalockdown aangekondigd. Nu krijgt ze een tweede kans. In Tafelgoed, tafelbeter (23 mei 2025 tot en met 9 januari 2027) volg je hoe ontwerpbureau Envisions zich door historisch pellendamast uit de collectie liet inspireren tot een duurzaam tafellaken voor het label van het museum. En op het Panoramadeck is tot en met 24 oktober 2026 gratis Bindweefsel, vier mee! te zien: vier kunstwerken waaraan ruim zestig Tilburgse vrouwen vier jaar lang samenwerkten, in een project met stichting Contour de Twern.

Van AaBe-deken tot vakbondsvaandel

Achter de tentoonstellingen staat een collectie van meer dan 26.000 objecten. Een deel laat het gebruikstextiel in Nederland vanaf 1880 zien: theedoeken en tafelkleden, AaBe-dekens en Ploegstoffen, maar ook de Knotted Chair van Marcel Wanders en de Voddenstoel van Tejo Remy. Daarnaast verzamelt het museum textielkunst: werk uit de jaren zestig tot en met tachtig, maar ook van Jennifer Tee, Marian Bijlenga en Lam de Wolf. En het bewaart het erfgoed van de Nederlandse textielindustrie zelf: oude weefmachines, grondstoffen, stakingspamfletten en vakbondsvaandels. Sinds eind jaren negentig geeft het museum kunstenaars en ontwerpers opdrachten voor de collectie, vaak uitgevoerd in het TextielLab. Ook bij de jaarlijkse aankopen komt veel voort uit onderzoek en experimenten in het lab.

Wie verder wil lezen, kan terecht in de bibliotheek midden in het museum. Met meer dan 20.000 boeken is dit de grootste textielbibliotheek van Nederland. De bibliotheek heeft eigen openingstijden: dinsdag tot en met donderdag, en vrijdag op afspraak. In de TextielShop liggen de producten van by TextielMuseum, het label voor interieurtextiel van het museum, bedacht door ontwerpers van naam en gemaakt in het lab.

Voordat je gaat

Het museum vraagt je vooraf een e-ticket te boeken via de eigen website. In 2026 betaal je als volwassene € 16,00 en als jongere van 13 tot en met 17 jaar € 6,00. Kinderen tot en met 12 jaar en houders van een Museumkaart, Rembrandtkaart of ICOM-kaart komen gratis binnen; met een CJP-pas betaal je € 4,00. Een Museumkaart kun je ook aan de kassa kopen.

Vanaf station Tilburg loop je er in ongeveer twintig minuten heen; verlaat het station aan de noordkant. Je kunt ook bus 5 richting Noord-Stokhasselt nemen, tot de halte TextielMuseum. Met de auto parkeer je op de openbare terreinen aan de Pastoor Le Blancstraat of via de Bisschop Bekkerslaan. Van maandag tot en met zaterdag kost dat tussen 9.00 en 22.00 uur € 1 per uur. Het museum ligt in een milieuzone.

Brongegevens

Deze tekst is gebaseerd op de website van het TextielMuseum, geraadpleegd in oktober 2026. Openingstijden, prijzen en tentoonstellingen kunnen veranderen; kijk vóór je bezoek op textielmuseum.nl.